this post was submitted on 19 Aug 2026

1 points (100.0% liked)

wolny internet

964 readers

1 users here now

Wolny (jak w rewolucji) internet to podstawa współczesnej organizacji ruchów społecznych. Nie możemy pozwolić, żeby kontrola nad tym co i komu mówimy spoczywała w rękach korporacji.

Ta społeczność ma na celu dyskutowanie jasnych i ciemnych stron internetowej wolności. Tak alternatyw, jak i wyciągających się za nami korporacyjnych.

Z zakresu informatyki warto zajrzeć też do społeczności;

Polecamy uwadze też przydatny spis praktycznych Szmerowych techno-porad.

founded 6 years ago

MODERATORS

harcesz@szmer.info

Ebenus@szmer.info

slavistapl@szmer.info

Polityczny wymiar instancji fediwersum (europe.pub)

submitted 1 month ago by Mkras@europe.pub to c/wolnyinternet@szmer.info

10 comments fedilink hide all child comments

Czołem,

Nie wiem gdzie zadać to pytanie bo to nie Reddit. Jak coś nie ogarnąłem, to kasujcie, ale próbuję zrozumieć jak działa fediwersum.

Z tego co widzę rejestrując profil w jednej instancji mogę abonować się do communities innych instancji. Nie mogę natomiast śledzić treści które pojawiają się w lokalnym feedzie całej instancji. Mając więc profil na europe.pub, nie mogę sobie po prostu wyświetlić na odrębnym feedzie tego co się dzieje na całym szmer.info.

Tę stronę techniczną chyba rozumiem. Ale ciągle nie jestem pewien czy rozumiem polityczny aspekt tych instancji. Czy ma jakiekolwiek znaczenie z punktu widzenia polityki fediwersum, suwerenności cyfrowej, wolnego internetu i tych spraw, czy np. będę miał konto na Szmerze czy np. na europe.pub albo na feddit.org? Czy poza ekstremalnymi przypadkami naprawdę są instancje, które się nawzajem blokują ze względu na różnice polityczne? Nie śledząc na co dzień tego co się dzieje na danej instancji, jej wybór wydaje mi się dosyć arbitralny, z punktu widzenia osoby, która rejestruje się po raz pierwszy (dlatego np. na Mastodonie siedzę na defaultowym mastodon.social, bo po prostu nie ogarniam czemu miałbym wybrać inną instancją).

W dodatku, staram się wspierać finansowo projekty FOSS, z których korzystam, a w przypadku fediwersum nie wiem gdzie i kto podtrzymuje odpowiednią infrastrukturę. Wspieracie instancje, na których jesteście czy coś innego? Z góry dzięki za sugestie.

top 10 comments

sorted by: hot top controversial new old

[–] INeedMana@piefed.zip 0 points 1 month ago

Czy poza ekstremalnymi przypadkami naprawdę są instancje, które się nawzajem blokują ze względu na różnice polityczne?

Jak rozumiem, skoro wspominasz o ekstremalnych przypadkach, to je znasz. Poza nimi raczej nie

dlatego np. na Mastodonie siedzę na defaultowym mastodon.social, bo po prostu nie ogarniam czemu miałbym wybrać inną instancją

Bo jest bliżej, bo ma mniej użytkowników (żeby rozkładać obciążenie), bo podlega pod prawo kraju, które Ci pasuje (lemmy.zip np prawnie musiał zablokować dostęp z Wielkiej Brytanii)...
Generalnie projekt AP jest przygotowany na istnienie generalnych i wyspecjalizowanych instancji, ale to drugie nie stało się powszechne. Dicecamp, ttrpg.network i makertube są nieco sprofilowane, ale w moim odczuciu to raczej wyjątki. Większość chyba patrzy po pingu i jaki język jest używany do lokalnych ogłoszeń (na pierwszą instancję Lemmy rozważałem sopuli, ale ogłoszenia najpierw po fińsku mnie zniechęciły)

W dodatku, staram się wspierać finansowo projekty FOSS, z których korzystam, a w przypadku fediwersum nie wiem gdzie i kto podtrzymuje odpowiednią infrastrukturę. Wspieracie instancje, na których jesteście czy coś innego?

Większość instancji ma linki do datków, poszukaj w "about" itd
Software i apki często mają to info w opisach community, gdzie publikują ogłoszenia
Staram się wspierać instancje i software, którego używam najwięcej

[–] harcesz@szmer.info 0 points 1 month ago* (last edited 1 month ago)

Poza tym co już padło;

Nie wiem gdzie zadać to pytanie

Dla tego to dobra społeczność, ewentualnie mamy też !zapytajszmer@szmer.info

rejestrując profil w jednej instancji mogę abonować się do communities innych instancji. Nie mogę natomiast śledzić treści które pojawiają się w lokalnym feedzie całej instancji.

Dokładnie tak, chyba że jakaś apka ma taki feature, nie wiem. Feed całej innej instancji można też oczywiście sprawdzać po prostu wchodząc na jej stronę albo po RSS.

Czy poza ekstremalnymi przypadkami naprawdę są instancje, które się nawzajem blokują ze względu na różnice polityczne?

Bywa, ale jest to odstępstwo od normy. Kogo defederuje instancja zawsze można sprawdzić chociażby tak; https://szmer.info/instances - w wypadku szmeru są to albo nenaziści albo autorytarni komuniści, albo trollerska patola. Były też głośne afery kiedy okazało się, że jeden z projektów (piefed) i z interfejsów lemmiego (tesseract) miały hardcodowane filtry ~polityczne.

[–] Mkras@europe.pub 0 points 1 month ago (1 children)

@harcesz@szmer.info @Ludrol@szmer.info @INeedMana@piefed.zip Dzięki za odpowiedzi! W takim razie jeszcze jedno pytanie. Jak wy używacie fediwersum? Tzn. macie tylko jedno konto i z niego się abonujecie gdzie indziej, czy utrzymujecie kilka kont równolegle na innych instancjach, żeby tam lurkować? (czy to nie ma sensu?)

[–] INeedMana@piefed.zip 0 points 1 month ago (1 children)

Raczej mam jedno konto główne i subskrybuję grupy i osoby , które mnie interesują z całego Fedi; kilka starych kont; i kilka testowych do eksplorowania innych form i testów (Mastodon, friendica, fedihood, przez chwilę miałem peertube)

Piefed z jego funkcjami powiadomień i prywatnych feedów pozwala to wszystko ogarnąć. Jak byłem na Lemmy, to newsy wszystko zalewały. A ja newsy chcę odwiedzić tylko raz na jakiś czas, nie codziennie

[–] Mkras@europe.pub 0 points 1 month ago (2 children)

Dobra, no to wracam do pierwotnego pytania: różnica między Lemmy i Piefedem jest tylko techniczna? I ludzie nie migrują z przyzwyczajenia? Czy jednak jest jakaś różnica, nie wiem, filozoficzna/polityczna w ogólnym funkcjonowaniu czy kierunku rozwoju, która sprawia, że Piefed nie jest bardziej popularny i ludzie zostają na Lemmym? Już więcej nie zanudzam, bo pewnie po prostu trzeba tego poużywać żeby zrozumieć o co chodzi, no ale próbuję zacząć tak, żeby się nie odbić, tak jak kilka lat temu odbiłem się od Mastodona, zanim ktoś mi wytłumaczył jak używać.

[–] INeedMana@piefed.zip 0 points 1 month ago (1 children)

Wcześniej wspomniałeś o ekstremalnych przypadkach. Tak się składa, że Lemmy napisali ludzie, którzy prowadzą jedną z ekstremalnych instancji. I część Threadiverse (np cm) chciała się od nich zdystansować. Piefed wg mojej wiedzy od początku powstał w dużej mierze z podobnych pobudek - żeby się odciąć (a właściwie to oddalić i uniezależnić, bo do samego odcięcia wystarczyłaby defederacja) od tej radykalnej części. To nie jest fork, tylko software napisany od zera. I jest o wiele młodszy - myślę, że przede wszystkim dlatego jest mniej popularny. Jest napisany w Pythonie wg zasad Grug, więc można w nim szybciej i łatwiej wprowadzać zmiany i testować pomysły. Jest też prostszy dla adminów nie-programistów w obejściu

Od początku miał i ma kilka (np 1 2 3) podejść trochę bardziej subiektywnych, ale jako jeden z adminów piefed.zip uważam, że da się prowadzić "normalną" instancję Piefed. Bo pomimo tych mechanizmów i krążących po Threadiverse często zarzutów, są one konfigurowalne z poziomu sys admina (w sensie ENVy dockera - nie wszystko da się wyklikać w menusach).
Żeby nie było - główny dev Piefed też IMO kilka razy zjebał sprawę i nie wszystko rozegrał w porządku. Ale jak nie wymyśla funkcjonalności, z którymi się nie zgadzamy i je wyłączamy, to dodaje też fajne, nowe

A odnośnie migracji ja obserwuję je w każdą stronę. Jedni zakładają konta na instancjach Piefeda pomimo posiadania konta na Lemmym żeby się odciąć od triady. Inni, bo chcą zobaczyć te nowe funkcjonalności. Inni z kolei porzucają Piefed, bo nie podobają im się decyzje dewelopera...

W funkcjonowaniu Piefed jest bardzo podobny do Lemmy. A kierunek rozwoju - ja mam wrażenie, że w globalnie ujętym Fediwersum coś takiego nie istnieje. Czas, pomysły, głosy społeczności itd będą dyktowały jak, tak naprawdę, będziemy używać AP w przyszłości i teraz jesteśmy raczej w okresie chaotycznego sprawdzania pomysłów, niż naprawdę zdefiniowanych wizji i zaplanowanych rozkładów jazdy. Przykładem może być to, że z jednej strony mamy Pixelfed, gdzie jakiś czas temu (pewnie już kilka lat, nie ma szans, że teraz znajdę linka) ktoś podniósł larum, że odrzuca wszystko, co nie jest obrazkiem. Ale tak zostało. A z drugiej jest Mbin i od niedawna Piefed, które poza Threadiversowymi społecznościami mają też opcję śledzenia kont, jak na Mastodonie

[–] lysy@szmer.info 0 points 1 month ago* (last edited 1 month ago)

Z innych różnic, to kod Piefed jest na codeberg.org, a Lemmy na github.com (czyli Microsoft, czyli bigtechowe gówno).

Jest jakaś polskojęzyczna instancja Piefed?

[–] wariat@szmer.info 0 points 1 month ago

Z różnymi projektami to jest tak, że często chce się zobaczyć co zrobili inaczej, czy może jest lepsze, albo w ogóle o czym jest i dlatego są tacy którzy mają gazylion kont po różnych miejscach w fedi, choć tak na co dzień zaglądają do ledwie kilku z nich. Piefed jest młodszy, nie załapał się wobec tego na jakieś fale migracji przy wzburzach na reddicie i dlatego „mniej popularny”. To się z czasem być może zacznie zacierać…

[–] Ludrol@szmer.info 0 points 1 month ago

Konta na różnych instancjach różnią się głównie odkrywaniem nowych społeczności. W zakładce wszystko są inne treści na innych instancjach. np. na szmerze nie ma tak dużo polityki amerykańskiej niż na lemmy.world

Jeśli ktoś używa tylko i wyłącznie zakładkę subskrybowane to nie ma większej różnicy (oprócz defederacji)

[–] Kkk2237pl@szmer.info 0 points 1 month ago

Wg mnie dobrze jest miec konta na kilku serwerach jednocześnie, nawet z tego powodu ze niekiedy dany serwis nie dziala